Concertfotografie: De juiste toon

Concertfotografie is een van de meest fascinerende gebieden van de fotografie. Tegelijkertijd behoort concertfotografie tot een van de moeilijkste. De reden hiervoor ligt in de opnameomstandigheden die helaas in de afgelopen jaren aanzienlijk zijn verergerd ten koste van de fotografen en daarmee ook van de fotografische kwaliteit.

Die mobiele fotograferende concertbezoekers, die waarschijnlijk bij elk concert te vinden zijn, maken zich waarschijnlijk geen zorgen of ze a.) überhaupt tijdens het concert mogen fotograferen en b.) deze opnamen ook op internet mogen plaatsen, dus publiceren (wat echter, ondanks of juist dankzij hun onwetendheid, regelmatig gebeurt).

Als professionele fotograaf moet je deze vragen echter stellen om het risico te vermijden dat je een kostbare waarschuwing krijgt.

En niet zelden is daarom de verduidelijking van de juridische zaken, dus of en hoe de fotograaf tijdens het concert kan fotograferen en vervolgens de (en misschien ook welke?) opnamen kan publiceren, veel moeilijker dan de fotografische uitdagingen (die vaak, afhankelijk van de lichtsituatie, ook niet helemaal "zonder" zijn).

Neben rechtlichen Restriktionen (siehe vorhergehendes Kapitel) gibt es noch ein paar weitere Besonderheiten, die dafür sorgen, dass die Konzertfotografie sich von anderen Bereichen der Fotografie abhebt.

So ist beispielsweise die Verschmelzung zweier unterschiedlicher Hobbys in der Konzertfotografie perfekt möglich, denn Musik hören beziehungsweise auf Konzerte gehen zum einen und Fotografieren zum anderen gehen hier eine wunderbare Symbiose ein. Dies mag auch in anderen Bereichen der Fotografie so sein (beispielsweise in der Naturfotografie, in der Architekturfotografie, etc.), wo auch zweierlei Interessen miteinander verknüpft werden können, doch erlaubt die Akkreditierung (sofern man denn eine bekommt) den kostenlosen Besuch von Konzertveranstaltungen, was einen klaren geldwerten Vorteil für den Konzertfotografen bedeutet. Naast wettelijke beperkingen (zie vorig hoofdstuk) zijn er nog een paar andere bijzonderheden die ervoor zorgen dat concertfotografie zich onderscheidt van andere gebieden van fotografie.

Zo is bijvoorbeeld de versmelting van twee verschillende hobby's perfect mogelijk bij concertfotografie, aangezien het luisteren naar muziek en het bezoeken van concerten enerzijds, en anderzijds fotograferen hier een prachtige symbiose vormen. Dit kan ook het geval zijn in andere gebieden van fotografie (zoals natuurfotografie, architectuurfotografie, enz.), waar ook twee interesses met elkaar verbonden kunnen worden, maar de accreditatie (indien men deze krijgt) maakt gratis toegang tot concertevenementen mogelijk, wat een duidelijk financieel voordeel betekent voor de concertfotograaf.

In de concertfotografie worden wij fotografen - om redenen van persvrijheid, verslaggeving, marketingdoeleinden, etc. - slechts "gedoogd". Geliefd zijn we bij niemand: noch bij de muzikanten, hun management, de organisatoren, de beveiliging of de fans in het publiek. Dat is ook, op zijn minst bij nadere beschouwing, begrijpelijk ...

Wie zich wil specialiseren in concertfotografie, moet er bij nieuwe aanschaffen op letten dat de apparatuur zo goed mogelijk geschikt is voor concertfotografie. Niet elke camera voldoet aan de specifieke eisen van concertfotografie. En dit geldt ook voor lenzen, geheugenkaarten, enz.

Om uitstekende concertfoto's te kunnen maken, is niet alleen geschikte uitrusting nodig, maar ook ervaring of op zijn minst de kennis van hoe men het best zijn camerainstellingen kan gebruiken. Hieronder volgen dus een paar tips van professionele fotografen op het gebied van concertfotografie. Let echter op dat dit slechts aanbevelingen kunnen zijn, omdat ook de individuele werkwijze een belangrijke rol speelt. Dus wie bijvoorbeeld de beste resultaten behaalt door de belichtingsspotmeting te gebruiken (gelieve niet te verwarren met de autofocuspuntsmeting!), zou deze zeker blijven gebruiken, ook al schat ik hun praktisch nut voor concertfotografie slechts beperkt in (zie hieronder).

Goede (concert-)foto's zijn niet alleen het gevolg van de juiste belichting en scherpstelling. Naast de kunst om het juiste moment vast te leggen, is het vooral de vaardige beeldcompositie die bepaalt of de foto slechts een documentair karakter heeft of zich onderscheidt van de massa concertfoto's.

In dit tweede deel over beeldcompositie gaat het erom gevoel te ontwikkelen voor hoe je als concertfotograaf niet alleen op documentaire wijze de muzikanten op het podium vastlegt, maar ook door ongebruikelijke camerastandpunten of door het vastleggen van spectaculaire momenten afbeeldingen te maken die zich onderscheiden van de grote hoeveelheid concertfoto's.

De moeilijkheid in concertfotografie ligt in de snel veranderende, onvoorspelbare lichtomstandigheden die kenmerkend zijn voor live-optredens. Iedereen die denkt dat hij kan terugvallen op standaardinstellingen voor zijn camera, is gedoemd te mislukken. Zonder voorafgaande analyse van de heersende lichtsituatie kunnen er geen serieuze instellingaanbevelingen worden gegeven.

Het maken van goede (concert)foto's is één ding. Zoals we hebben gezien in de afgelopen tutorials, is het vanwege de moeilijke omstandigheden al moeilijk genoeg. Toch is dat nog niet genoeg. Ook de nabewerking bepaalt of je succesvol kunt zijn als concertfotograaf - of niet. Met name de beeldselectie en de organisatie van archivering (als basis voor succesvolle beeldverkopen) zijn van groot belang.